Bu qədim təcrübəni “doğru” etmək istəyi bəzi insanlarda böyük həyəcan yaradır. Ancaq bunu etmək üçün bir çox yol var (zehinlilikdən Transsendental Meditasiyaya qədər) və meditasiya haqqında həqiqəti öyrənmək sizə vəd etdiyi sakitliyi gətirə bilər.
Mif №1: Meditasiya həmişə rahatlıq hissi verir
Həqiqət isə budur: sakit oturmaq hər kəs üçün asan deyil. Nyu Yorkdakı Union Square Practice ilə lisenziyalı klinik sosial işçi Keti Krimer deyir: “Meditasiya əslində bəzi tənzimləmə və ya narahatlığa səbəb ola bilər, çünki bu, ilk dəfədir ki, kimsə daxili təcrübəsinin narahatlığı ilə oturmağa başlayır”. Çoxsaylı tədqiqatların icmalı nəticəsində məlum olub ki, iştirakçıların 8%-dən çoxu meditasiya zamanı xoşagəlməz hadisə, xüsusən də narahatlıq və ya depressiya keçirib. “Mən insanlara xatırladıram ki, narahatlığı hiss etmək və dərhal qaçmamaq uğurdur” Krimer söyləyir. Manhetten Koqnitiv-Davranış Terapiya Mərkəzinin direktoru, Ph.D. Pol Qrin deyir ki, əksəriyyəti üçün təcrübə daha çox rahatlığa gətirib çıxarır, lakin daxili travma olanlar dəstək olmadan zehinlilik meditasiyasını çətinləşdirə bilər. Əgər meditasiya zamanı bir travmadan xilas olaraq, çoxlu mənfi düşüncələriniz varsa və ya bu, sizi pis hiss edirsə, özünüzdən soruşun ki, meditasiya diqqətinizi öyrətmək üçün yaxşı bir yoldur, yoxsa daha çox mazoxizmə bənzəyir?
Mif №2: Meditasiya gözləriniz bağlı vəziyyətdə oturmaq deməkdir
Həqiqət isə budur: Gözlər bağlı, lotus vəziyyətində və sükutda meditasiya etmək üçün yeganə yol deyil. Bunu uzanaraq, ayaq barmaqlarınızdan baş dərinizə (bədən skaneri kimi tanınır) növbə ilə bədənin hər bir hissəsinə diqqət yetirərək və ya sakit bir yerə gəzintiyə çıxaraq və diqqətinizi ayaqlarınızın hərəkətinə yönəldə bilərsiniz. Krimerijn sözələrinə əsasən, “Meditasiya özümüzü düşüncələrimizdən uzaqlaşdırmaq üçün qəsdən edilən bir təcrübədir və mövqeyimizdən və hətta səs-küy səviyyəsindən asılı olmayaraq məşq edə bilərik”. Bəziləri gözlərini açıq, lakin diqqətsiz saxlayır, digərləri diqqəti cəmləmək üçün mantra səsləndirir, bəziləri isə musiqi ifa edir. Özünüzü hazır hiss etməyə və şüurlu şəkildə dərk etməyə kömək edən hər şey sizin üçün doğru yoldur.
Mif №3: Meditasiya etmək çox vaxt itkisinə səbəb olur
Həqiqət isə budur: Hətta bir dəqiqəlik fokuslanmış nəfəs də mənfi düşüncələrin öhdəsindən gəlməyə kömək edə bilər. Bir araşdırmanın nəticəsinə əsasən, üç gün ardıcıl olaraq 25 dəqiqə meditasiya etmək stress səviyyələrini azaltmaq üçün kifayətdir. Qrinin sözlərinə əsasən, “Dəyərli olması üçün 45 dəqiqə meditasiya etmək lazım deyil. Yenə də, hər hansı digər sağlam vərdişdə olduğu kimi, onun vərdiş halına gətirilməsinə kömək etmək üçün mütəmadi olaraq meditasiya etmək lazımdır. Əgər bir gün və ya daha çox vaxt itirirsinizsə, ən vacib şey gündəlik vərdişinizi mümkün qədər tez bərpa etməyə çalışmaqdır”.
Mif №4: Bəzi insanlar meditasiya edə bilmir
Həqiqət isə budur: Meditasiya etməyin düzgün və ya yanlış yolu yoxdur, yəni siz bunda “pis” ola bilməzsiniz. Əgər ondan bir şey əldə edirsinizsə – deyək ki, özünüzü daha rahat hiss edirsiniz və ya özünüzü daha az mühakimə edirsiniz – deməli, bunu düzgün edirsiniz. Ailə terapevti və meditasiya və zehinlilik müəllimi Jori Roz, deyir ki, bunun əvəzinə “fikirlərinizin sizi idarə etdiyini hiss etməkdənsə, onlara daha çox nəzarət etməyi” öyrənməkdir. İdeya, fikirlərinizin və duyğularınızın yaranmasına icazə vermək, onları mühakimə etmədən və düşünmədən müşahidə etmək və sonra nəfəsinizə, mantraya, vücudunuza, ətrafınızdakı bilavasitə məkana və ya bir obyektə diqqət yetirərək indiki vaxta qayıtmaqdır”.
Mif №5: Rəhbərli meditasiya “həqiqi” meditasiya deyil
Həqiqət isə budur: bu tamamilə doğrudur. Bələdçili meditasiya xarici göstərişlər, məsələn, müəllim və ya proqram tərəfindən diqqətinizi müxtəlif şeylərə yönəltməyinizi xahiş edən göstərişlər tərəfindən idarə olunur və bu, indiki anda qalmaqda çətinlik çəkən insanlar üçün xüsusilə faydalı ola bilər. Texnikaları tətbiq etməyə fokuslanmaq üçün uzun müddətli səssizliyin vacib olduğunu, lakin bəzi rəhbər meditasiyaların kifayət qədər sükut təklif etmədiyini nəzərə almağı məsləhət görülür. Əgər daha çox sükuta ehtiyacınız olduğunu görürsünüzsə (yaxud meditasiyanın müəyyən aspektlərini, məsələn, musiqi və ya istiqamətləndirici səs, diqqəti yayındırırsan), başqasına keçin.
Photo from Freepik.com
