Münasibətlər bəzən zahirən mükəmməl görünür, lakin daxilində səssiz bir anlaşılmazlıq yaşanır. İki insan bir-birini seçir, bir-birinə bağlıdır, hətta sevgi hiss edir, lakin yenə də içlərindən biri özünü tam olaraq görünməyən, eşidilməyən və yetərincə dəyər görməyən biri kimi hiss edə bilər. Bu paradoks insan münasibətlərinin ən incə və ən çox səhv başa düşülən tərəflərindən biridir. Məhz bu nöqtədə Qari Chapman tərəfindən irəli sürülmüş beş sevgi dili konsepsiyası münasibətlər psixologiyasında inqilabi bir baxış yaradır. Bu yanaşma sevgini yalnız hiss kimi deyil, həm də ünsiyyət forması kimi izah edir. İnsanlar sevgini eyni şəkildə vermir və eyni şəkildə qəbul etmir. Və bu fərq, ən güclü hissləri belə yanlış tərcümə edilən bir dilə çevirə bilər.
Birbirini sevən insanlar niyə bəzən sevilməmiş kimi hiss edir
Münasibətlərdə ən incə ziddiyyət ondan ibarətdir ki, sevgi mövcuddur, lakin onun ifadə forması qarşı tərəfə çatmır. İnsanlar çox zaman düşünür ki, sevgi hiss olunursa, bu avtomatik olaraq qarşı tərəfə də keçməlidir. Halbuki emosional dünya daha mürəkkəbdir. Bir tərəf sevgi göstərmək üçün çalışır, diqqət göstərir, öz imkanları daxilində münasibətə enerji verir, digər tərəf isə bütün bunlara baxmayaraq daxildə boşluq hiss edir. Sanki sevgi var, amma onun dili anlaşılmır. Qari Chapman bu vəziyyəti izah edərkən deyir ki, hər insanın sevgi qavrayışı fərqli sistemlə işləyir. Bir insan üçün sözlər əsasdır, digəri üçün toxunuş, başqa biri üçün zaman, digəri üçün hərəkət və ya maddi simvollar daha dəyərlidir. Bu fərqliliklər nəzərə alınmadıqda, sevgi öz hədəfinə çatmır, sadəcə niyyət olaraq qalır.
Təsdiqləyici sözlər: sözün emosional gücü
Təsdiqləyici sözlər sevgi dilinə sahib insanlar üçün sözlər sadəcə səs deyil, emosional təsdiqdir. Onlar üçün bir cümlə bəzən bir davranışdan daha güclü təsir yaradır. Səmimi şəkildə deyilən bir təşəkkür, dəyər hissi yaradan bir tərif və ya sadəcə “səninlə fəxr edirəm” kimi ifadələr onların daxili dünyasında dərin bir sabitlik yaradır. Belə insanlar üçün sözlər sevginin görünən formasıdır. Əksinə, sərt ton, düşünülməmiş ifadə və ya laqeydlik onlar üçün çox daha dərin iz buraxa bilər. Bu səbəbdən bu sevgi dilində olan insanlar münasibətlərdə emosional söz ehtiyacına daha həssas olurlar. Bu dili gücləndirmək üçün gündəlik kiçik ifadələr, spontan mesajlar və konkret təşəkkürlər münasibətlərin emosional keyfiyyətini yüksəldir.
Keyfiyyətli vaxt: diqqətin ən saf forması
Keyfiyyətli vaxt sevgi dili olan insanlar üçün birlikdə olmaq fiziki mövcudluqdan daha çox, emosional mövcudluq deməkdir. Eyni məkanda olmaq kifayət etmir, əsas olan diqqətin tam şəkildə qarşı tərəfə yönəlməsidir. Telefonun kənara qoyulduğu, diqqətin bölünmədiyi və həqiqi dialoqun qurulduğu anlar bu insanlar üçün sevginin ən real formasıdır. Birlikdə keçirilən sadə gəzinti, dərin söhbət və ya planlaşdırılmış kiçik görüşlər onların emosional ehtiyacını qarşılayır. Bu sevgi dilində ən böyük emosional yara diqqətsizlikdir. Çünki onlar üçün vaxt sadəcə zaman deyil, dəyərin göstəricisidir.
Hədiyyələr: niyyətin maddi ifadəsi
Hədiyyələr sevgi dilində maddi dəyər ön planda deyil, simvolik məna əsas rol oynayır. Burada əsas olan düşünülmüşlükdür. Kiçik bir əşya belə böyük bir emosional mənaya çevrilə bilər. Bu sevgi dilində olan insanlar üçün hədiyyə “səni düşündüm” mesajının fiziki formasıdır. Bu səbəbdən spontan, düşünülmüş və şəxsi məna daşıyan hədiyyələr daha dəyərlidir. Əsas məsələ bahalı olmaq deyil, diqqətin varlığıdır. Çünki bu insanlar üçün hədiyyə münasibətin emosional yaddaşıdır.
Xidmət hərəkətləri: sevginin görünən davranışı
Xidmət hərəkətləri sevgi dili olan insanlar üçün sevgi sözlə deyil, hərəkətlə ifadə olunur. Onlar üçün qayğı, gündəlik məsuliyyətlərin bölüşülməsi və kömək etmək niyyəti münasibətin ən real göstəricisidir. Kiçik bir kömək, gündəlik işi paylaşmaq və ya qarşı tərəfin yükünü azaltmaq onların gözündə sevginin ən dürüst formasıdır. Bu sevgi dilində sözlərdən çox davranışlar yadda qalır. Çünki hərəkət emosional etibarı formalaşdırır.
Fiziki toxunuş: yaxınlığın ən ilkin dili
Fiziki toxunuş insanın emosional təhlükəsizlik hissi ilə birbaşa bağlıdır. Bu sevgi dilində olan insanlar üçün toxunuş sevginin ən birbaşa formasıdır. Qısa bir qucaqlaşma, əl tutmaq, çiyinə toxunmaq və ya sadəcə yaxın oturmaq belə emosional bağın güclənməsinə səbəb olur. Bu insanlar üçün fiziki məsafə emosional məsafə kimi hiss oluna bilər. Ona görə də toxunuş onların daxili sabitliyi üçün vacibdir.
Öz sevgi dilini anlamaq münasibətlərin keyfiyyətini dəyişdirən ən vacib addımlardan biridir. İnsanlar çox zaman ən çox nəyi istədiklərini və nədən incindiklərini müşahidə edərək öz dilini kəşf edirlər. Eyni zamanda tərəfdaşın davranışlarını izləmək də bu anlayışı dərinləşdirir. Nə onu sevindirir, nə onu uzaqlaşdırır, hansı davranışlar onu sakitləşdirir, bu suallar cavablandıqca sevgi dili daha aydın olur. Bu proses diaqnoz deyil, özünü və qarşı tərəfi daha yaxşı anlama vasitəsidir.
Beş sevgi dili münasibətləri dəyişdirən sehrli düstur deyil, lakin insanları bir-birinə daha yaxın edən ən praktik anlayışlardan biridir. Sevgi yalnız hiss deyil, həm də dil və ifadə formasıdır. Bu dili öyrəndikcə münasibətlər daha şüurlu, daha dərin və daha harmonik bir formaya keçir. Çünki insan sevilmək istəyir, lakin daha çox doğru şəkildə sevilmək istəyir.
Mənbələr
Chapman, G. (1992). The Five Love Languages — Northfield Publishing
Psychology Today — Love Languages — psychologytoday.com/us/basics/relationships
