Müasir qadının həyatı ritm, məsuliyyət və görünməyən daxili gərginliklərin incə balansı üzərində qurulub. Gündüz aktivlik, axşam yorğunluq, gecə isə tez-tez pozulan yuxu .Bütün bu vəziyyətlərin arxasında çox zaman gözə görünməyən, lakin təsirli bir faktor dayanır. Bu, maqneziumdur. Əgər dəmir qadın sağlamlığında ən çox müzakirə olunan elementdirsə, maqnezium onun səssiz, lakin bəzən daha dərin təsirə malik olan tərəfdaşıdır. Statistik məlumatlara görə, inkişaf etmiş ölkələrdə qadınların təxminən yarısı gündəlik ehtiyac duyduğu maqnezium miqdarını qəbul etmir. Bu isə təkcə fiziki deyil, emosional və hormonal tarazlığa da təsir göstərir. Maqnezium sadəcə mineral deyil, о, bədəndə baş verən yüzlərlə biokimyəvi reaksiyanın əsas iştirakçısıdır. Hüceyrə səviyyəsində enerjinin yaranmasından tutmuş, sinir sisteminin sakitləşdirilməsinə, hormonal ritmlərin tənzimlənməsinə qədər geniş spektrdə fəaliyyət göstərir. Xüsusilə qadın orqanizmi üçün üç əsas sahədə onun rolu diqqətəlayiqdir: yuxu keyfiyyəti, stressə reaksiya və menstrual dövrün emosional və fiziki simptomları.
Maqnezium və yuxu
Gecə yuxuya getməkdə çətinlik çəkirsinizsə və ya tez-tez oyanırsınızsa, səbəb hər zaman həyat tərzi olmaya bilər. Bəzən bədən sadəcə sakitləşmək üçün lazım olan elementdən məhrum olur. Maqnezium sinir sisteminin təbii tənzimləyicisidir. O, beynin sakitləşdirici mexanizmlərini aktivləşdirərək, daxili gərginliyi azaldır və bədəni yuxuya hazır vəziyyətə gətirir. Bundan əlavə, maqnezium yuxu ritmini idarə edən hormonların balansında da iştirak edir. Onun kifayət qədər olması yuxuya getmə müddətini qısaldır, gecə oyanmalarını azaldır və səhər daha dinc oyanmağa imkan yaradır. Axşam saatlarında qəbul edilən düzgün forma maqnezium, xüsusilə qlisinot və ya L treonat, yuxu keyfiyyətini təbii şəkildə yaxşılaşdırmaq üçün ən effektiv yanaşmalardan biri hesab olunur.
Maqnezium və stress
Stress müasir həyatın qaçılmaz hissəsidir. Lakin onun bədənə təsiri yalnız emosional səviyyədə qalmır. Maqnezium və stress arasında iki istiqamətli, incə bir əlaqə mövcuddur. Stress zamanı bədəndə ifraz olunan hormonlar maqnezium ehtiyatlarının daha sürətli tükənməsinə səbəb olur. Bu isə zamanla bədənin stressə qarşı müqavimətini zəiflədir. Digər tərəfdən, maqnezium çatışmazlığı sinir sisteminin daha həssas olmasına gətirib çıxarır. Eyni vəziyyət daha güclü emosional reaksiya doğurur, narahatlıq səviyyəsi yüksəlir və bədən daha tez yorulur. Bu dövrə bir növ qapalı dairə yaradır. Stress maqneziumu azaldır, maqneziumun azalması isə stressi daha da artırır. Bu səbəbdən maqnezium yalnız fiziki deyil, emosional rifah üçün də əsas elementlərdən biri hesab olunur. Onun səviyyəsini bərpa etmək bəzən daxili sakitliyi yenidən tapmaq üçün gözlənilməz dərəcədə təsirli addım ola bilər.
Maqnezium və PMS
Menstrual dövr qadın bədəninin ən mürəkkəb və eyni zamanda ən həssas sistemlərindən biridir. Bu dövrün ikinci fazasında yaranan simptomlar isə bir çox qadının həyat keyfiyyətinə təsir edir. Şişkinlik, emosional dalğalanmalar, əsəbilik və yorğunluq kimi əlamətlər çox zaman hormonal dəyişikliklərlə əlaqələndirilir. Lakin bu prosesdə maqneziumun rolu tez-tez nəzərdən qaçırılır. Araşdırmalar göstərir ki, PMS simptomları yaşayan qadınlarda maqnezium səviyyəsi daha aşağı olur. Onun əlavə edilməsi isə həm fiziki, həm də emosional simptomların azalmasına kömək edir. Xüsusilə maqneziumun B6 vitamini ilə birlikdə istifadəsi daha güclü təsir göstərir. Bu kombinasiya bədənin hormonal dəyişikliklərə daha yumşaq adaptasiya etməsinə imkan yaradır. Sadə dillə desək, hər ay eyni narahatlıqları yaşayırsınızsa, maqnezium bu dövrü daha rahat keçirmək üçün zərif, lakin təsirli dəstək ola bilər.
Maqneziumun təsiri yalnız yuxu və stresslə məhdudlaşmır. Onun bədəndəki rolu daha geniş və çoxşaxəlidir. Miqren epizodlarının tezliyinin azalması, metabolik balansın yaxşılaşması, sümük sağlamlığının qorunması və hətta reproduktiv sağlamlığın dəstəklənməsi bu təsirlərin yalnız bir hissəsidir. Xüsusilə insulin həssaslığı və hormonal balans üzərində təsiri onu qadın sağlamlığı üçün strateji əhəmiyyətli elementə çevirir.
Maqneziumun təsiri yalnız onun miqdarından deyil, formasından da asılıdır. Qlisinot forması yüksək mənimsənmə qabiliyyəti və yumşaq təsiri ilə seçilir. O, həm sinir sistemi, həm də yuxu üçün ideal hesab olunur. L treonat forması isə daha çox beyin funksiyalarına yönəlmişdir və koqnitiv performansı dəstəkləyir. Sitrat forması əlçatan və effektiv olsa da, həssas həzm sistemi olanlar üçün uyğun olmaya bilər. Doğru forma seçimi fərdi ehtiyaclara uyğun aparılmalıdır və bu seçim nəticənin keyfiyyətini birbaşa müəyyən edir.
Maqneziumun gündəlik qəbulu qadının yaşına və həyat mərhələsinə görə dəyişir. Lakin ümumi olaraq, terapevtik məqsədlər üçün orta dozalar kifayət edir. Axşam saatlarında qəbul edilməsi yuxu keyfiyyətini artırmağa kömək edir. Müntəzəm istifadə isə bir neçə həftə ərzində nəzərə çarpan nəticələr verir. Ən vacib məqam isə davamlılıqdır. Maqnezium bir gecədə möcüzə yaratmır, lakin zamanla bədənin ritmini yenidən qurmağa kömək edir.
Maqnezium yalnız əlavələrdən deyil, gündəlik qidalanmadan da əldə edilə bilər. Tünd şokolad, qoz-fındıq, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər və paxlalılar bu baxımdan xüsusilə zəngindir. Azərbaycan mətbəxində geniş istifadə olunan qoz, lobya və toxumlar bu mineralın təbii mənbələri hesab olunur. Balanslı qidalanma əlavələrin təsirini gücləndirir və ümumi sağlamlığı dəstəkləyir.
Mənbələr
- NIH — Magnesium Fact Sheet // ods.od.nih.gov
- Abbasi, B. et al. (2012). Maqnezium əlavəsi və yuxu — Journal of Research in Medical Sciences // ncbi.nlm.nih.gov
- Boyle, N. B. et al. (2017). Maqnezium əlavəsi və narahatlıq — Nutrients // doi.org
- Facchinetti, F. et al. (1991). Maqnezium PMS-də — Obstetrics & Gynecology // doi.org
- Mayo Clinic — Maqnezium // mayoclinic.org
- Harvard Health Publishing — Magnesium // health.harvard.edu
- Vogue — Why magnesium is the supplement everyone needs // vogue.com
- Cosmopolitan — Magnesium: the mineral your body is probably missing // cosmopolitan.com
